2016-12-22
Autor: Hubert Bułgajewski

Smog - nieodłączny "przyjaciel" naszej cywilizacji

Smog w Chinach

Nie od dziś wiadomo, że ceną naszego rozwoju cywilizacyjnego są odpady i zanieczyszczenia. Zmagamy się z nimi od dziesięcioleci, a problem wciąż istnieje i nie widać jego końca. Jeśli gdzieś znika, lub maleje na tyle, by być niedostrzegalnym, to pojawia się gdzie indziej, w innym kraju, czy regionie świata. Jedną z tych wydalin naszej współczesnej cywilizacji jest smog – cząsteczki stałe zawieszone przy powierzchni Ziemi, zwykle do wysokości 50-150 metrów. 

Chiński smog – trujący oddech cywilizacji

Kiedy myślimy od smogu, mamy na myśli Chiny – trzecie mocarstwo świata, które w ostatnich 20 latach odniosło ogromny sukces. Chiny osiągnęły to, na co inne państwa pracowały całe dekady. Jednak w ostatnim czasie (a właściwie już od kilkunastu lat, od kiedy rozpoczął się gwałtowny rozwój przemysłowy), Chiny brutalnie zderzyły się z problemem zanieczyszczonego powietrza.

Smog w Chinach. Zdjęcie erhard.renz, licencja CC BY 2.0)

W ostatnich dniach kolejny raz widzimy, jak w Chinach sytuacja stała się dramatyczna, gdy nad miastami unosi się brudne powietrze, a wszelkie dopuszczalne normy jego jakości zostały wielokrotnie przekroczone. Władze w Pekinie nakazały ograniczenie ruchu samochodowego, a ponad 700 firm zostało zmuszonych do wstrzymania produkcji. W Pekinie i w wielu innych miastach na północy Chin zamknięto szkoły i podjęto szereg innych działań mających na celu uchronienie ludzi przed skutkami działania zanieczyszczonego powietrza. Władze prowincji Hebei nakazały wstrzymania lub zmniejszenie natężenia pracy elektrowni węglowych. Zbyt wysokie zanieczyszczenie powietrza w postaci smogu, który wygląda tak samo jak mgła, spowodowało już wstrzymanie ruchu na niektórych lotniskach, a nawet sparaliżowało ruch drogowy na autostradach.

 

Sprzedaż samochodów w Chinach w milionach sztuk, obejmująca okres 2000-2014. Fourin: China Automotive Intelligence, Auto Punditz

 

Problem smogu powodowany jest głównie przez przemysł, elektrownie i coraz większy ruch samochodowy. Ostatnie kilkanaście lat w Chinach to dynamiczny rozwój w tempie 5—8% PKB rocznie. Nic dziwnego, że z roku na rok, kiedy Chiny zachłysnęły się zachodnią cywilizacją, zaczęły zderzać się z konsekwencjami jej istnienia i rozwoju. 

Chiny w środku Europy

Chiny to nie jedyny kraj, gdzie występują problemy z zanieczyszczonym powietrzem z powodu którego umierają tysiące ludzi, a gospodarka tak naprawdę traci, a nie zyskuje. W Europie problem ten także jest widoczny, choć wiele zachodnich krajów w dużym stopniu się z nim uporało. Ze smogiem zmaga się między innymi Polska. Ostatnie tygodnie, to wręcz permanentny problem wielu miast, głównie na samym południu Polski, z Krakowem na czele. Zanieczyszczone powietrze występuje też w Katowicach, Tychach, Rybniku, a ostatnio alarm smogowy miał miejsce w Warszawie, co zmusiło władze miasta do wprowadzenia bezpłatnej komunikacji miejskiej. W Polsce głównym winowajcą są nie zawsze samochody i elektrownie, a domowe piecie i nasze zachowanie. Palimy w domowych „kopciuchach” czym się da, więc skutki tego mamy takie, jakie widać w wielu miejscach.

Smog spowalniaczem globalnego ocieplenia ... do czasu

Smog w połączeniu z innymi aerozolami powoduje też inny negatywny efekt, niosący konsekwencje psychologiczne. A mianowicie, szeroko pojęte aerozole, które w wysokiej koncentracji tworzą smog, są jednocześnie narzędziem maskującym zmiany klimatyczne, co zmniejsza naszą motywację do wdrażania planów ratunkowych klimatu Ziemi. Brudne powietrze na całej planecie hamuje proces ogrzewania się atmosfery, bo część promieniowania słonecznego nie jest w stanie dotrzeć do powierzchni Ziemi. Niektórzy naukowcy sugerują, że w scenariuszu nagłego zatrzymania się globalnego przemysłu (na skutek jakiegokolwiek szoku cywilizacyjnego, jak wojna, czy krach systemu finansowego), kiedy powietrze nad naszymi głowami oczyści się po kilku dniach, globalne temperatury gwałtownie wzrosną nawet o kilka stopni, co przyczyni się do nasilenia pozostałych sprzężeń zwrotnych, jak np. uwolnienie metanu z wiecznej zmarźliny.

Hubert Bułgajewski, analityk megatrendów, autor bloga Arktyczny Lód

Kategoria: 

Dodaj komentarz